Tasarruf Üzerine -1-

En bilinen anlamı ile tasarruf; para biriktirme anlamına gelir. Tasarruf aslında bir alışkanlıktır. Önemli olan tasarruf ettiğiniz miktar değil tasarruf etmiş olmanızdır.

Mesela her yıl maaşınıza gelen zammı, sanki hiç zam almamış gibi biriktirmek tasarruf etmenin yollarından biridir. Böylelikle bütçenizde hem ciddi bir değişim olmaz hem de tasarrufu bir yaşam şekline dönüştürmüş olursunuz. Elbette enflasyon diye bir gerçek var. Fiyat artışları bütçemizi etkiliyor. Ancak düşük bütçede gelir artmıyorsa bahsettiğim bu yöntem kısmen rahatlatıcı olabilir. Önemli olan tasarruf yapmaya alışmaktır. Yine de asgari ücretliye diyecek lafım yok, benim kastettiğim daha çok orta direk…

Küçük miktarlarda da olsa düzenli birikim yapmanın mucizevi bir gücü vardır. Her ay 200 TL biriktirdiğinizi düşünün. Bir yıl sonra 2400 TL olacaktır.

Tasarruflu olmak ile cimri olmak arasında ciddi bir fark var. Tasarruflu olmak, yaşamınızı sürdürmek için gerekli olan harcamaları yapıp istek ve ihtiyaçları ayırt ederek bütçenizden arttırmanızı ifade eder. Evde 5 çift ayakkabınız varken 6. ayakkabıyı almamak tasarruflu olmaktır. Oysa cimrilik yaşamı sürdürmek için gerekli olan ihtiyaçları dahi almamaktır. Sadece bir çift eskimiş ayakkabısı olan birinin para harcamamak için yeni bir ayakkabı almaması cimriliktir.

Neden tasarruf etmeliyiz?

İnsan parayı üç amaçla kullanır.

  • Parayı değişim aracı olarak kullanırız. Örneğin marketten 10 yumurta alıp 5 TL verdiğimizde para burada bir değişim aracıdır. Paranın icadından önce insanlar takas sistemi ile alışveriş yapıyorlardı. Örneğin; 10 yumurta almak için 2 kilo elma veriyorlardı. Takas sisteminin değer ölçümü çok zordu. Para, bu sorunu ortadan kaldırdı.
  • Parayı tasarruf aracı olarak değerlendiririz. İnsanoğlu paranın icadından beri çeşitli sebeplerle tasarruf etmeye ihtiyaç duymuştur. Beklenmedik olaylar karşısında önlem almak için, ulaşılmak istenen parasal bir hedef için (ev ya da araba alma gibi) günlük ihtiyaçlarımızdan arttırdığımız tutarları biriktiririz.
  • Parayı spekülatif amaçlı kullanırız. Her insan böyle bir hedef belirlemese de serbest piyasa ortamında kelepir dediğimiz ucuza mal edilen yatırım imkanları için de para tutan bir kesim mevcuttur. Bu amaç tasarruftan farklıdır. Genellikle olağanüstü durumlar için belirli bir tutar ayıran orta ve üst gelir grubundaki insanlar spekülatif amaçlı para ayırırlar.

Bu üç maddeden birincisi yani günlük ihtiyaçlarımızı karşıladığımız paranın değişim aracı olma özelliği artık tüm insanların hedefidir. Spekülasyon amacı daha az sayıda insana hitap eder. Ancak tasarruf yapmak giderek önemi artan bir durumdur. İnsanlar olağanüstü durumlar için ve geleceğe dair hayalleri için birikim yapmayı tercih ediyorlar. Herkesin bir hayali var. Bazıları eğitim amacıyla, bazıları kiradan kurtulmak için, kimileri ise araba almak için tasarruf ediyor.

Nasıl tasarruf edebiliriz?

Günümüz şartlarında tasarruf etmek kolay değil. Ücretler genel seviyesi düşük ve enflasyon sorunumuz var. Ancak ileriki yıllarda bu şartların iyileşeceği ya da daha kötüye gideceği belli değil. Bu nedenle bireysel olarak bizim tasarruf etmemiz artık bir zorunluluk halini aldı.

Tasarruf etmenin en iyi yolu; bir hedef belirlemektir. İnsan beyni bir hedef belirlediği zaman motivasyonu artar. İnsan, genellikle hedef belirlemeden yaptığı tasarrufta eğer bütçesinden artarsa biriktirir.

İnsanın bir hedefi olmadığı zaman en ufak plan değişikliğinde ayırdığı tasarruftan harcama yapabilir. Tam aksine hedefiniz olduğunda örneğin bir araba alma hayaliniz varsa tasarruf ederken arabayı hayal ederiz, rengini, modelini, gezmek istediğimiz yerleri, tatilleri düşünür harcamaktan vazgeçeriz.

Hedef belirlemek insan için zor bir konu değil. Çünkü herkesin bir hayali var. Bulunduğunuz yaş grubuna göre, cinsiyetinize, medeni durumunuza göre hedefleriniz değişebilir. Üniversiteden yeni mezun bir genç yabancı dilini geliştirmek için yurt dışına gitmek ister, yeni evli bir çift ev ya da araba sahibi olmak ister.

Zor olan bu hedefe uymak. Tasarruf etmek psikolojik olarak eskisine göre daha zor. Eskiden ürün çeşidi azdı. AVM yoktu, reklamlar bu denli uyarıcı değildi, en önemlisi sosyal medya yoktu. Şimdi her yerde telefonunuza indirim mesajları geliyor, çok çeşitli ürünler ortaya çıkıyor. İnsanın kendini tutup tasarruf etmesi zorlaşıyor.

Unutmamak gerekiyor ki yaşlandıkça emeklilik dönemine yaklaşıyoruz. Yaptığımız mesleklerin çoğunda belirli bir yaştan sonra verim düşüyor. Bu nedenle su akarken testimizi doldurmamız gerekiyor.

  • Tasarruf hedefine ulaşmak için kısa ve uzun vadeli hedefler belirleyin…
  • Kısa vadeli hedefler: 2020’de 10.000 TL tasarruf edeceğim.
  • Uzun vadeli hedefler: 40 yaşıma kadar (30 yaşında biri için) bir ev sahibi olacağım.

Herkesin büyüdüğü aile yapısı, çevresi, eğitimi, değerleri farklıdır. Dolayısıyla hedeflerimiz da farklı. Başkalarının hedeflerini benimsemeyin.